امروز چهارشنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۳

همسایگی پسماند با تپه های ۶۳ هزار ساله میرک سمنان

کد خبر: 3612
زمان انتشار: ۱ مهر ۱۴۰۰ - ۱۹:۱۸ بعد از ظهر -
71 بازدید

گزارش روز (گزارشگر شهربانو خسروی)؛

همسایگی پسماند با تپه های ۶۳ هزار ساله میرک سمنان

 

استان سمنان مثل خود ایران که کشوری چهارفصل و متنوع در آب و هوا و جاذبه های گردشگری است، سرزمینی جادویی و سحرانگیز است، به گونه ای که بخشی از آن پهنه رود و چشمه و جنگل، آن هم جنگل های پرمه و ابر است و بخشی دیگر کویر است و محل اتراق و زندگی شترها، رمل ها و ماسه ها و تردد گردشگران کویردوست. چهار نقطه کویری این استان شامل خارتوران، طرود، ریگ جن و پارک ملی کویر است و نکته مهم در مورد این کویرها این که به واسطه قرارگیری چهار شهرستان استان در حاشیه کویر، فاصله اقامت مسافران در شهرها تا کویر آن قدر کوتاه است که می توان شب را در شهر گذراند و صبح صبحانه را در دل رمل های شن و ماسه ای صرف کرد. این ویژگی در برخی استان های دیگر با جاذبه کویر کمتر دیده می شود و به این دلیل کویرگردی در استان سمنان مورد اقبال عمومی است. آنچه ما می خواهیم به آن بپردازیم اما جاذبه های کویری سمنان نیست، بلکه سایت دفن زباله و پسماندی است که در حاشیه یکی از این کویرها یعنی کویر دلازیان در جنوب شهرستان سمنان (مرکز استان) ایجاد شده و فعالیت می کند؛ کویری در جنوب روستای دلازیان و نزدیک به کوهستان و جنگل و همجوار با تپه های باستانی و ۶۳ هزارساله میرک. جدای از اعتراض مردم بومی ساکن در روستاهای اطراف این سایت پسماند، فعالان حوزه گردشگری هم به ایجاد سایت در دل یکی از زیباترین کویرهای ایران معترضند و می گویند گرچه مطالعات و اجرای سایت به سال های گذشته برمی گردد اما اکنون که گردشگری به عنوان یکی از مهم ترین راه های رونق و توسعه اقتصادی کشور و به ویژه روستاها و جوامع محلی مطرح شده، همجواری این سایت با کویر می تواند در آینده نزدیک مانع از تردد و اقامت گردشگران به منطقه شود و درآمد جوامع محلی را که حالا گردشگری یکی از مهم ترین راه های کسب درآمد آنهاست با خطر مواجه کند.

 

در یک بعدازظهر گرم شهریوری برای بازدید از سایت دفن زباله؟ راهی کویر جنوب سمنان می شویم. بعد از پنج کیلومتر طی مسیر و گذر از روستاهای خیرآباد و رکن آباد برای ادامه مسیر به سمت سایت دفن پسماند وارد یک جاده خاکی می شویم. وجود مزارع ذرت علوفه ای در اطراف جاده اولین چیزی است که توجه ما را به خود جلب می کند. کمی که جلوتر می رویم با کم شدن پوشش گیاهی منطقه، تپه های زیبای ماهوری شکل از دور پدیدار می شود. در میانه پیچ و خم تپه ها و زمین های بی آب و علف به رودخانه ای روان می رسیم که اطراف آن با نیزارهایی پوشانده شده است. بعد از کمی پرس وجو متوجه می شویم آب این رودخانه از پساب تصفیه خانه فاضلاب سمنان تامین می شود که بعد از جاری شدن در این رودخانه، کمی جلوتر در زمین های ماسه ای فرو می رود.

 

خطر در کمین شترها

جدا از زیبایی تصویر یک رود جاری، وجود باتلاق های نمکی در دل کویر بر جاذبه های بصری آن می افزاید. سعید مرادی نسب از اعضای شورای روستای گردشگری ددلازیان که در این سفر با ما همراه است، می گوید: این منطقه محل تعلیف شترهای روستاییان است و سایت دفن پسماند در دل محدوده مراتع شترداری واقع شده است. او با بیان این که جمعیت روستای ددلازیان در برخی فصول سال به ۲۰۰ نفر هم می رسد، می افزاید: این روستا یک سرای بومگردی دارد و گردشگران پس از استراحت در این محل راهی کویر می شوند.

وی با اشاره به عبور خودروهای حمل پسماندهای صنعتی و شیمیایی دارویی از داخل روستای ددلازیان می گوید برخی مواقع دیده شده که خودروهای حمل زباله پس از تخلیه، شیرابه های پسماند را با آب استخر داخل روستا می شویند که این کار باعث اعتراض مردم و نگرانی آنها شده است. گاهی نیز دیده شده شترها دچار بیماری های ناشناخته ای شده اند که حتی به مرگ آنها منجر شده است.

مرادی می گوید: از آنجا که تنها راه دسترسی به کویر سمنان که محل عبور گروه های طبیعت گردی وگردشگری است، از کنار این سایت می گذرد، این مساله تاثیر منفی بر رونق گردشگری و رشد اقتصادی منطقه خواهد داشت.

سایت زباله ساماندهی شده

پس از ۱۵کیلومتر طی مسیر در جاده خاکی به سایت دفن پسماند می رسیم. منطقه نسبتا وسیعی که دور آن حصارکشی شده و یک اتاق نگهبانی داخل آن با تمام تجهیزات ساخته شده است. از نگهبان اجازه گرفته و وارد سایت می شویم. در ابتدای سایت، محلی برای دپوی زباله و تفکیک آنها، مناسب سازی شده است. کمی جلوتر مکان هایی تپه مانند وجود دارد که به گفته نگهبان، پسماند و زباله ها آنجا دفن شده و روی آن با آهک پوشیده شده است. در این سایت گودال هایی به صورت عایق بندی وجود دارد که برای دفن پسماند در آینده ایجاد شده است. نگهبان می گوید: مدتی است انتقال پسماند به این مکان کند شده است. عضو شورای روستای ددلازیان هم ادامه می دهد این سایت تا چندی پیش فعالیت گسترده ای داشته و انتقال پسماند از چند استان کشور به آن صورت می گرفته که پس از اعتراض های مختلف مردمی به ما گفته اند فعالیت با پر شدن سایت ها متوقف شده و زباله ها به جای دیگری منتقل می شود، در صورتی که همان زمان درجست وجوی زمین دیگری در همین اطراف بوده اند.

زباله ها در این خاک تجزیه نمی شود

هوا کم کم رو به تاریکی می رود و در راه برگشت با خودروی گردشگرانی مواجه می شویم که بار سفر را به مقصد کویر بسته اند تا از لذت تماشای زیبایی های بی نظیر آن در شبانگاه و رصد ستارگان بهره ببرند.

ماشاا… اشکانی از دیگر اهالی روستای ددلازیان به ما می گوید: من سابقه فراوانی در کویرنوردی دارم و تاکنون عجایب زیادی از کویر دیده ام. خاک این منطقه از بلورهای گچ و مقداری ماسه بادی تشکیل شده که هر ماده ای در آن دفن شود چه بسا سال ها باقی می ماند و شاید روزی بر اثر عوامل طبیعی از خاک خارج شود.

اشکانی می افزاید: من بارها به چشم خود دیده ام اگر شتر یا حیوانی در این کویر بمیرد، به خاطر آن که هیچ میکروب و باکتری ای وجود ندارد که آن را تجزیه کند، جسد به صورت مومیایی و خشک شده باقی می ماند.

فقط همین سایت را داریم

محمدرضا ذوالفقارپور، رئیس هیات مدیره شرکت پارس آرمان سمنان می گوید در سایت فعلی پسماند صنعتی ویژه سمنان ۱۰هکتار زمین واگذار شده که در حال حاضر سه هکتار آن فعال است و مطالعات این طرح در دهه ۸۰توسط دانشگاه امیرکبیر و مشاور کانادایی انجام و مجوز آن از طریق استانداری واگذار شده است و در حال حاضر کمتر از ۱۰درصد از پسماندهای صنعتی و دارویی شیمیایی استان در این سایت به صورت استاندارد دفع می شود. ذوالفقارپور با بیان این که در کل کشور حدود چهار پنج استان سایت پسماندهای صنعتی و ویژه شان فعال شده است، می افزاید: ابتدای شکل گیری این پروژه در سال ۸۰ طبق مطالعات اولیه قرار بود هشت منطقه از کشور را تحت پوشش قرار دهد و پذیرای زباله های آنها باشد که درنهایت به دلایل اجتماعی و عدم پذیرش مدیریت پسماند به صورت منطقه ای، سیاست ها دوباره تغییر کرد و استانی شد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا مکان دیگری برای انتقال سایت زباله در نظر گرفته شده است یا خیر می گوید: در حال حاضر، سایت دیگری در استان فعال نیست، ولی لکه هایی مشخص شده و در مرحله مطالعات اولیه است که شاید چند سال طول بکشد و بعضی مواقع هم اجرا نمی شود.

فقط پذیرای پسماندهای خشک است

پای صحبت مسوولان محیط زیست استان هم نشستیم تا ببینیم بزرگ ترین سایت زباله سمنان و مناطق همجوار غیر از تباه کردن منظر بصری طبیعت کویر، از نظر آلودگی هم می تواند برای مردم منطقه زیانبار باشد یا نه.

امیر عبدوس، مدیرکل حفاظت محیط یست استان سمنان می گوید از ابتدای سال ۹۸ تمام حجم پسماندهایی که قبلا در سلول ها به صورت غیراصولی دفن شده بود، جمع آوری و اجازه پذیرش هرگونه پسماند مایع در این واحد سلب شد. در حال حاضر این سایت صرفا اجازه پذیرش پسماندهای جامد از داخل استان را دارد و تمام پروسه انتقال پسماند توسط کارشناسان و با نظارت کامل در مبدا و مقصد انجام می شود و امکان ورود هیچ پسماندی از سایر استان ها به این سایت وجود ندارد، مگر آن که مجوز انتقال از بستر سامانه جامع محیط زیست انسانی کشور دریافت کرده باشد.

هیچ خطری برای محیط زیست ندارد

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان با بیان این که حجم دفن پسماند در این سایت برای ۱۵سال آینده کافی است، می گوید تمام پسماندی که وارد این سایت می شود در سه لایه عایق بندی و نگهداری می شود و هیچ موردی برای آلودگی محیط زیست ندارد و تمامی استانداردهای مطالعات ارزیابی آن بر اساس ملاحظات زیست محیطی و مکان یابی توسط دانشگاه امیرکبیر انجام شده و امکان انتقال پسماند در خارج از مسیر مورد نظارت نیز وجود ندارد و تمام مجوزهای صادر شده در بستر سامانه قابل رویت و پایش است.

اشتراک گذاری